In Krimpen aan den IJssel bestond in de onderzochte periode een aantal werven. Twee werven schakelden ongeveer in dezelfde tijd over op ijzer. De bekendste werf is die van C. van der Giessen. De schroefstoomboot Stad Gouda was in 1865 het eerste ijzeren schip van deze werf. Het tweede ijzeren schip gebouwd in Krimpen aan den IJssel was de Adeline, 489 ton groot en gebouwd in 1866. Volgens het Rijnschepenregister uit 1882 was het schip toen eigendom van Matthias Stinnes uit Mülheim. Of hij ook de opdrachtgever was is niet bekend. [1]

Hier beginnen de problemen want van dit schip is namelijk alleen de bouwplaats bekend. Trouwens, er kleven nog een aantal raadsels aan dit schip. Volgens de Rijnschepenregisters is het gebouwd in Krimpen aan den IJssel, maar volgens de Scheepsmetingsdienst is het bouwjaar 1869 en de bouwplaats Slikkerveer. Een andere werf te Krimpen aan den IJssel kan dit schip ook gebouwd hebben.

[1] Rederij Stinnes moet wel de opdrachtgever zijn geweest. De moeder van Hugo Stinnes (1844-1925) heette Adeline.

Afbeelding 14. Kraakschuit Risico (ex Vredebest) op de helling Koningspoort te Rotterdam, het schip werd gebouwd door Van der Giessen in 1875. LSD Meetnr. A629N 9 maart 1901. [Foto K.T. 2 maart 2019]

Afbeelding 15. Het achterschip van kraakschuit Risico (ex Vredebest) Het zal duidelijk zijn dat het schip pas in de twintigste eeuw werd gemotoriseerd. [Foto K.T. 2 maart 2019]

In sommige publicaties kan men lezen dat Van der Giessen in 1847 een ijzeren pakschuit voor Marcus Snel bouwde. Ik vond een artikeltje in Het Nieuws van den Dag van 15 oktober 1877 dat laat zien dat er bij Van der Giessen een ijzeren schuit voor de heer M. Snel is gebouwd bestemd voor het veer tussen Amsterdam en Utrecht. Het lijkt mij dat het jaar 1877 het échte bouwjaar is van de pakschuit.

De andere werf in Krimpen aan den IJssel die al vroeg op ijzer overschakelde was de werf van J. Otto & Zoon, later werd het A.J. Otto & Zonen. Het eerste mij bekende ijzeren sleepschip van deze werf is het in 1866 voor Duitse rekening gebouwde sleepschip Hundertjährige Friedrich, 500 ton groot. [1]

Kort daarvoor was er de in drie maanden tijd gebouwde schroefstoomboot Stad Woerden te water gelaten. [2] Het tweede sleepschip was de in 1867 gebouwde Susanna (ook Susanne), groot 500 ton en bestemd voor Fr. Becker te Mühlheim an der Ruhr. [3]

Zowel Otto als Van der Giessen bouwden veel voor Duitse opdrachtgevers. Daarnaast waren beiden gespecialiseerd in kraken. De eerste kraak van Otto is het in juli 1867 te water gelaten ijzeren paviljoenkraakschip van 84 ton voor de Stearinekaarsenfabriek te Gouda. [4]

Van de 60 ijzeren kraakschepen die gebouwd zijn in de periode 1867-1880 zijn er slechts 6 niet in Krimpen gebouwd.

Samenvattend kan gezegd worden dat er te Krimpen aan den IJssel vanaf 1866 volop ijzeren Rijn- en binnenschepen werden gebouwd. Werf Otto stopte in 1910, later is op dit terrein de werf van Joh. van Duyvendijk gekomen. Cornelis van der Giessen was getrouwd met een dochter van Jan Otto. Beide werven werkten op veel terreinen samen.

[1] NRC 21-07-1866

[2] Rotterdamsche Courant 10-07-1866

[3] NRC 18-07-1867

[4] NRC 21-07-1867 

VERDER NAAR CAPELLE AAN DEN IJSSEL